“Een cijfer geven voor mijn seksuele opvoeding? Een 2. Omdat ik, ja, gewoon heel erg gebrekkige voorlichting heb gehad. En door mijn visuele beperking ook dingen heb gemist.” Een citaat uit een van de interviews met jongvolwassenen met een visuele beperking, waarin we hen vroegen naar hun ervaringen met seksuele voorlichting. Er is op dat vlak een wereld te winnen.

 

Seksuele voorlichting voor jongeren met een visuele beperking krijgt veel te weinig aandacht. Er bestaat wereldwijd nog geen specifiek aangepast voorlichtingsprogramma. Deze jongeren zijn sterk afhankelijk van ouders, begeleiders en leerkrachten als het gaat om het verkrijgen van informatie over seksualiteit en relaties. Het ontbreekt hen aan toegankelijke en niet-(ver)oordelende informatie, zodat zij zelf keuzes kunnen maken, zichzelf kunnen ontplooien en zelf de regie kunnen nemen. Daarom ontwikkelen wij een blauwdruk voor een voorlichtingsprogramma gericht op deze jongeren, hun leerkrachten, begeleiders en ouders.

 

Waarom een voorlichtingsprogramma ontwikkelen?

We merkten dat er een hiaat is als het gaat om seksuele voorlichting voor jongeren met een visuele beperking. Het hiaat betreft vele terreinen, zo is er nauwelijks wetenschappelijk onderzoek gedaan. Er zijn in de afgelopen 10 jaar nog geen 25 artikelen over dit onderwerp gepubliceerd. De meeste onderzoeken werden uitgevoerd door dezelfde onderzoeksgroep in de VS. Professionals, scholen, ouders en jongeren met een visuele beperking hebben geen toegang tot geschikte seksuele voorlichtingsmaterialen, ze moeten het doen met materiaal dat ontwikkeld is voor ziende jongeren. En dat blijkt ongeschikt. Hierdoor zijn deze jongeren extra kwetsbaar.

“Mijn moeder, die heeft ook weleens gezegd tegen mij: ‘Joh, als je dingen wilt voelen qua borsten…’ – en misschien dat ze zelfs het onderlichaam ook nog wel genoemd heeft, dat weet ik niet meer precies, maar ik weet wel dat het bij mij eigenlijk een direct gevoel van schaamte opriep, van: nee, daar ga ik echt niet aan beginnen bij mijn moeder. Hoe kom je op het idee?” zo vertelt een jonge blinde man (29). Een jonge vrouw (27) vertelt: “Ja, op school kregen we iets van voorlichting, maar achteraf gezien was dat echt heel minimaal. We werden gewoon voor een televisie gezet en kregen filmpjes te zien. Ja, wat uitleg over de praktijk en over geslachtsdelen. En ja, ook nog een stukje over grenzen en zo. Maar ja, een filmpje, daar heb ik helemaal niks aan.”

We merken dat de seksuele ontwikkeling van jonge mensen met een visuele beperking ook anders verloopt. Ze zijn vooral later bezig met seksualiteit: “Op de leeftijd dat de meeste jeugd daarmee bezig is ben ik eigenlijk altijd bezig geweest met overleven. Dus ik ben daar op die leeftijd helemaal niet mee bezig geweest. Ik ben daar pas echt mee begonnen vanaf mijn achttiende,” vertelt een jongere van 21 jaar.

 

Schrijnende voorbeelden

Uit de schaarse literatuur, gesprekken met de mensen zelf en met professionals in het veld komen schrijnende voorbeelden naar voren. Een 11-jarig meisje vraagt haar leraar om een condoom vlak nadat ze erachter is gekomen dat ze voor het eerst ongesteld is geworden. Hieruit blijkt dat ze totaal onvoorbereid was. Een 14-jarig meisje (met een hoog IQ) dacht dat haar billen haar borsten waren. Dit resulteerde erin dat ze belachelijk werd gemaakt door haar niet-gehandicapte leeftijdsgenoten. Een vrouw komt er op 35-jarige leeftijd achter dat ze haar maandverband altijd verkeerd om heeft gebruikt. Niemand heeft haar ooit goed uitgelegd hoe het werkt, waar de “vleugeltjes” voor dienen en aan welke kant de plakstrip moet zitten.

 

Extra aandacht

Er is voorlichtingsmateriaal. “Beroemd” is de voorlichtingskoffer van Stichting Bartiméus Sonneheerdt bestaande uit materiaal dat is bijeengesprokkeld door bevlogen medewerkers, deels afkomstig uit de seksshop. Of de levensechte voorlichtingspop van Koninklijke Visio met een gewicht van 70 tot 80 kilo. Niet iets wat je er even spontaan bij pakt in de klas.

Een 25-jarige vrouw antwoordt op de vraag of ze voldoende seksuele voorlichting heeft gehad: “Ik weet het niet, want ik weet niet wat ik niet weet als ze me niets vertellen”. Deze uitspraak werd het motto van ons project. Het doel van ons project is het ontwikkelen van een blauwdruk voor een seksueel voorlichtingsprogramma voor mensen met een visuele beperking. Gebaseerd op wetenschappelijke inzichten, aansluitend bij de behoeften en wensen van jonge mensen, leerkrachten, begeleiders en ouders. We hebben niet de illusie dat we met dit project in twee jaar tijd een volledig programma kunnen ontwikkelen, maar we kunnen wel aan professionals duidelijk maken waar er bij deze jongeren extra aandacht nodig is.

 

Een inclusief project

Het project is een inclusief project, daarmee bedoelen we dat mensen met een visuele beperking bij álle fasen van het project betrokken zijn. Ze hebben zitting in het projectteam en ze zijn betrokken bij het ontwikkelen van het projectidee en de gesprekken met internationale experts, én bij de uitvoering, als co-interviewer. Ze schrijven (mee aan) artikelen, denken mee bij de analyse en de opzet van de lessen.

Meedoen in een project gaat niet vanzelf. Dilana Schaafsma, projectleider, geeft aan: “Door te werken met collega’s met een visuele beperking leer je om de wereld meer te bekijken door die bril. Je denkt meer na over zaken als informatieverwerking, vormgeving, mobiliteit, non-verbaal gedrag en taal. Je moet creatiever leren nadenken, je ervaringsdeskundigen hebben immers misschien niks aan een ondersteunende PowerPoint-presentatie tijdens de ontwikkelbijeenkomst. Dus hoe structureer je informatie of een bijeenkomst op een dusdanige manier dat iemand die blind is ook goed kan meedoen? Daar hebben we in de voorbereiding continu gesprekken over met onze ervaringsdeskundigen. Zij houden ons scherp en ze houden ons een spiegel voor. Want sommige dingen zijn gewoon erg lastig als je blind bent, zoals een complexe Excel-sheet.”

Henriët de Weerd is in dit project actief als ervaringsdeskundige, een nieuwe en leerzame ervaring voor haar: “Wat ik heb geleerd tijdens het afnemen van de interviews en mijn aanwezigheid bij de focusgroepen is dat er te veel voor mensen met een visuele beperking wordt gedacht wat ze nodig hebben en wat niet, zonder ze daarbij te betrekken. Daardoor ontstaat er een compleet verkeerd beeld van wat seksuele voorlichting en vorming voor mensen met een visuele beperking inhoudt. En we hopen materialen te ontwikkelen die realistisch zijn. Wat we nu vaak zien is dat de materialen óf veel te groot en lomp zijn – alsof iedereen rondloopt met een enorme penis of enorme borsten – óf de penis is zo ontwikkeld dat het lijkt alsof het geslachtsdeel van de man bestaat uit één bal, of dat hij er helemaal geen heeft, en als je kijkt naar het geslachtsdeel van de vrouw dan lijkt de clitoris helemaal niet aanwezig te zijn. Toch wel vervelend, als je er tijdens de eerste keer seks met je (seksuele) partner achter komt dat het geslachtsdeel er blijkbaar heel anders uitziet.” Henriët geeft aan dat meedoen aan dit project niet alleen leuk en interessant is: “Ik leer er zelf ook van.”

 

Hoe ver zijn we?

In 2022 zijn we van start gegaan dankzij een subsidie van ZonMw. We zijn op stap gegaan en hebben 21 jongvolwassenen met een visuele beperking geïnterviewd. Daarnaast hebben we ruim 25 volwassenen gesproken (begeleiders, leerkrachten, ouders). En we hebben focusgroepen georganiseerd. Op basis van al deze uitkomsten hebben we materiaal laten ontwikkelen, zogenaamde prototypes. Dit materiaal bestaat uit verschillende soorten vagina’s, penissen, lijven en bustes. Immers, elk lijf is anders, en elk lijf is goed. We maken ook gebruik van materiaal dat ontwikkeld is door Magaly Pirotte, een bevlogen en activistische onderzoeker en directeur van SEX-ED+ in Canada. Het materiaal gaan we dit najaar testen. We willen weten of de modellen voldoen. Zijn ze bruikbaar en waarom? Welk materiaal voelt het prettigst? Krijgen mensen een goed beeld van hoe lijven eruitzien, is het duidelijk genoeg?

Daarnaast zijn we twee lessen voor het onderwijsveld aan het ontwikkelen. De thema’s die aan bod komen zijn non-verbale communicatie en conceptvorming van het lichaam. Ook deze worden getest in de praktijk, zodat we weten wat werkt en zodat ons materiaal aansluit bij de wensen en behoeften van de gebruikers.

Ondertussen zitten we niet stil. In de aanloop naar dit project hebben we inmiddels twee podcasts gemaakt met dank aan de financiële ondersteuning van het MenzisFonds en de faciliteiten van Fontys Hogeschool:Love is Blind – In gesprek over seksuele voorlichting met en voor mensen met een visuele beperking en Daten met een visuele beperking (beide zijn te vinden op YouTube). We geven presentaties en (wetenschappelijke) artikelen over de uitkomsten van onze onderzoeken worden voorbereid. Op deze manier willen we aandacht vragen voor dit onderwerp. Waarom? Omdat het bittere noodzaak is.

 

Onderzoeksgroep

  • Joke Stoffelen is lid van de projectgroep, werkzaam als senior projectleider bij Zorgbelang Inclusief en gepromoveerd op het onderwerp seksualiteit. Contactgegevens: jokestoffelen@zorgbelanginclusief.nl
  • Henriët de Weerd is lid van de projectgroep en actief als ervaringsdeskundige.
  • Jill Mecking is als ervaringsdeskundige verbonden aan dit project. Ze is actief binnen de RIS-werkgroep (relaties, intimiteit en seksualiteit) bij Stichting Bartiméus en belangenbehartiger namens De Ongeziene Blinden.
  • Dilana Schaafsma is projectleider van dit project, werkzaam als associate lector bij Fontys Pedagogiek en gepromoveerd op het onderwerp seksuele voorlichting.
  • Christel van der Horst is lid van de projectgroep en daarnaast centrale aandachtsfunctionaris RIS bij Stichting Bartiméus en mede-eigenaar van Fabriek 69 (expertisecentrum relaties, intimiteit, seksualiteit en misbruik).
  • Bram Vedder is lid van de projectgroep en werkzaam als ambulant woonbegeleider en aandachtsfunctionaris RIS bij de Robert Coppes Stichting.

 

Door Joke Stoffelen, Fabriek69 en Vlam Magazine

Cartoons door: Kim Duchateu, te volgen via zijn Instagram pagina

Op zijn zestiende staat Jeffrey op het punt om uit de kast te komen, alleen weet hij niet goed hoe. Kunstschaatsen is zijn grote passie en op de schaatsclub leert hij William en Tom kennen. De ontmoeting met dit stel zal een diepe en langdurige impact op zijn leven hebben: een jaar lang wordt hij seksueel misbruikt en gedwongen om hierover te zwijgen tegen zijn omgeving. Wanneer hij zijn herinneringen van zich af schrijft beseft hij dat zijn verhaal ook anderen kan helpen. Die eerste pagina’s blijken het beginpunt van zijn boek ‘Liegen zul je’.

 

“De titel van het boek symboliseert de manipulatieve en controlerende aard van misbruik”, vertelt Jeffrey (nu 29 jaar). “Als slachtoffer voel je door angst, schaamte en schuldgevoelens de druk om te zwijgen of de waarheid te verdraaien. Liegen is precies wat de mannen die mij misbruikten wilden dat ik deed.”

Dat zijn boek nu in de winkels ligt voelt voor hem als een enorme persoonlijke overwinning, maar dat was niet zijn intentie toen hij begon te schrijven: “Ik schreef om mezelf te kalmeren, om de flashbacks, herinneringen en gedachten aan het misbruik als het ware uit te kotsen over het papier. Dat had ik nodig. Op een dag raakte ik geobsedeerd door het idee dat ik misschien ook anderen – niet alleen slachtoffers van misbruik maar ook de mensen in hun omgeving – zou kunnen helpen door mijn verhaal te delen. Ik zou licht kunnen schijnen op het feit dat misbruik óók jongens en mannen kan overkomen. Misbruik is echt genderloos en heeft niets te maken met bijvoorbeeld iemands leeftijd: alle vormen van seksueel geweld kunnen iedereen overkomen.”
Hij hoopte dat anderen door het lezen van zijn boek misschien ook hun verhaal zouden durven delen. Nou, dat is gebeurd! “Ik ben superdankbaar en trots als ik hoor dat andere overlevers van seksueel geweld daadwerkelijk steun vinden in mijn verhaal. Steeds weer wordt voor mij bevestigd hoe belangrijk representatie en erkenning zijn, hoeveel dat teweeg kan brengen. Er zijn ook veel lezers die het boek lezen omdat ze geïnteresseerd zijn in mijn verhaal, zonder dat er eigen ervaringen meespelen. Ik ben blij dat zij niet wegkijken of het onderwerp vermijden, want door erover te lezen kun je het beter begrijpen. Ik hoop dat mensen traumasensitiever worden, al is het maar een beetje.”

 

Een groot taboe

Voor jongens en mannen die seksueel misbruik meemaken of hebben meegemaakt is het vanwege de vele stigma’s die gepaard gaan met het onderwerp vaak moeilijk om erover te praten. “Het lijkt soms wel of het tonen van emoties wordt gezien als een zwakte, zeker in professionele settings waarin machtsdynamieken heel duidelijk aanwezig kunnen zijn en het voortdurend draait om presteren. Maar het geldt ook voor andere situaties in het leven. Ik heb er heel bewust voor gekozen om het ongemak toe te laten maar het tegelijkertijd niet te belangrijk te maken. Dat is voor mij de sleutel tot openheid. Ik kan het niet vaak genoeg en op niet genoeg plekken zeggen: als jij seksueel geweld hebt meegemaakt dan is dat geen teken van zwakte, of iets waar je je voor moet schamen. En als je het moeilijk vindt om erover te praten, zegt ook dat helemaal niets over wie jij bent. Als je ergens mee worstelt, weet dan dat je niet alleen bent. Er zijn mensen die naar je willen luisteren, die je willen steunen en die geloven in jouw vermogen om je weer beter te gaan voelen. Als je er klaar voor bent om je verhaal te doen, bij wie of hoe dan ook, weet dan dat er ruimte is voor jouw stem en dat jouw verhaal ertoe doet.”

Jeffrey weet uit eigen ervaring dat niet alleen de (mannelijke) overlevers niet altijd weten hoe ze het onderwerp seksueel misbruik bespreekbaar kunnen maken. “Ook omstanders vinden het vaak lastig om erover te praten. Vanwege hun eigen ongemak proberen ze het onderwerp zoveel mogelijk te vermijden, waardoor ze soms onopzettelijk kwetsende dingen doen of zeggen. Het is hard nodig om deze taboes te doorbreken en het ongemak omtrent het onderwerp te parkeren, maar dat vereist moed en openheid.”

 

Fotograaf: Tim Buiting

‘Gaat het nu goed met je?’

Jeffrey heeft zich voorgenomen om deze vraag niet meer te beantwoorden met ‘ja, het gaat nu goed met me’. “Ik wil andere overlevers, van welke vorm van seksueel geweld dan ook, namelijk niet belasten met de druk ‘dat het ooit weer goed met ze moet komen’. Ik weet hoe zwaar die druk kan voelen als je niet lekker in je vel zit. Ik herinner me nog hoe graag ik me goed wilde voelen en hoe onmogelijk dat leek. Het herstelproces heeft geen eindpunt waarbij alles weer “goed” is: het is een voortdurende reis van ups en downs, waarbij het belangrijk is om jezelf de ruimte te geven om te voelen wat je voelt en te accepteren dat sommige dagen moeilijker zijn dan andere. Mocht je dit lezen en denken: ‘HOU OP!’, weet dan dat het ook oké is om mijn uitspraak op een bord te schrijven en dat vervolgens in duizend stukjes te smijten omdat je het niet met me eens bent. Ik weet hoe moeilijk het is om toe te geven aan de aanwezigheid van de herinnering(en). Maar sinds ik ben gaan praten over mijn verhaal ben ik gaan inzien dat ik jarenlang ontzettend onaardig voor mezelf ben geweest door mijn gevoelens te onderdrukken. Ik ben blij dat ik heb geleerd om mild voor mezelf te zijn en hulp te zoeken wanneer dat nodig is, of dat nu bij vrienden, familie of professionele hulpverleners is. Wat er vroeger met mij is gebeurd is deel van mijn leven, maar het definieert niet wie ik ben.” Het gevoel dat terugdenken aan de gebeurtenissen bij hem oproept is in de loop der jaren veranderd. “Blijkbaar kan dat dus: een verandering in de intensiteit en het gewicht van je gevoelens en herinneringen. Daar vind ik heel veel rust in.”

 

‘Liegen zul je’ van Jeffrey Dral is onlangs verschenen bij Uitgeverij Volt en is o.a.  HIER te verkrijgen.

Door Fabriek69 (Jeroen)

 

Sabine Meulenbeld (trainer, ontwikkelaar en adviseur op het gebied van genderbalans en genderbias) schreef het boek dat ze zelf als hulpverlener heeft gemist. “En ook het boek waarvan ik had gewild dat de volwassenen om mij heen het gelezen hadden toen ik jong was.” In december 2023 is haar voorlichtingsboek ‘De kracht van positieve seksualiteit – Acht ingrediënten om met jongeren over seksuele vorming te praten’uitgekomen, vol met lichaamsgerichte en activerende werkvormen. “Mijn missie is dat vrouwen kunnen genieten van hun vrouw-zijn en seksualiteit dankzíj hun vrouw-zijn, niet ondanks hun vrouw-zijn.”

Sabine is lang als lichaamsgericht therapeut werkzaam geweest op het gebied van seksuele grensoverschrijding in al haar facetten, en ze zag van dichtbij wat er mis ging: de handelingsonzekerheid van volwassenen, misinformatie, de culturele en maatschappelijke klem waarin jongeren soms vastzitten. “Maar ik ontdekte gaandeweg ook de ingrediënten die kennelijk helpen om positieve seksuele interacties een kans te geven. Gek eigenlijk, dat we als we zelfstandig leren lopen, rekenen of autorijden als vanzelfsprekend aan de hand meegenomen worden – maar als het om seksuele groei en seksuele ontwikkeling gaat verwachten we ineens dat het met een paar adviezen over het voorkomen van rampen allemaal wel los zal lopen! Als de traditionele nee-boodschap – ‘Loop geen soa op, bewaak je grenzen, zorg dat je niet zwanger raakt’ – had gewerkt dan hadden we dat allang terug moeten zien in dalende cijfers van seksueel geweld. De meest beschermende factor tegen seksuele grensoverschrijding is seksuele autonomie. Hoe kun je immers je grenzen aangeven als je niet weet wat je wensen zijn?”

“Wat je met je lijf doet, sijpelt dieper binnen in je hersenen en beklijft”

 

Als het gaat om seksuele vorming is informatieoverdracht van hoofd tot hoofd volgens haar niet de meest effectieve methode. “Wat je met je lijf doet, sijpelt dieper binnen in je hersenen en beklijft. Zo kun je ook werkelijk bij al die verzamelde informatie op het moment suprême. Daarom staat mijn boek vol met lichaamsgerichte en activerende werkvormen. Je gaat echt aan de slag met jongeren. Acht ingrediënten vormen daarbij de leidraad – dat zijn ingrediënten die ik ontdekte bij mijn cliënten: wanneer deze aanwezig waren was de kans op positieve seksuele ervaringen groter. En bij afwezigheid merkte ik dat er meer nare seksuele ervaringen waren. Preventie is traditiegetrouw gericht op rampenbestrijding, maar mensen hebben meestal seks met elkaar omdat ze plezier willen beleven. Kennis daarover – wat bij je past, wanneer, waarom, hoe en met wie – dát maakt weerbare jongeren.”

Sabine merkt dat men het vaak ongemakkelijk vindt om met jongeren te praten over hoe ze leuke seks kunnen maken. En al helemaal als het gaat over het voelen van plezier. Met haar boek wil ze mensen helpen om dit gesprek op een luchtige manier op gang te brengen, zodat de jongere ook wil meedoen en er echt iets aan heeft. Een van haar lievelingsoefeningen uit het boek past bij het ingrediënt ‘Delen’ en heeft alles te maken met een stroopwafel: “Je zegt tegen de jongere dat jullie een stroopwafel zullen delen. Vervolgens geef je de jongere maar een klein stukje. Dikke teleurstelling natuurlijk! Op basis daarvan kun je een gesprek aangaan over hoe de verdeling is van genot. Bij seks laat je ook niet iemand zitten met de kruimels. Toch is er bijvoorbeeld een orgasmekloof – mannen komen binnen heteroseksuele relaties vaker vanzelfsprekend klaar dan vrouwen – en wordt het einde van een vrijpartij nog best vaak ingeluid als de man zijn hoogtepunt heeft bereikt. Wat maakt dat we daarmee akkoord gaan – niet alleen de vrouwen, maar ook die mannen? Beetje vreemd anno 2023. Dan kan beter! Zo’n oefening helpt om gelijke kansen in bed “tastbaar” te maken, op een luchtige manier.”

“Door het gegiechel heen spitsen ze heus wel hun oren en draagt jouw boodschap bij aan hun verdere seksuele leven”

 

En dat er misschien wat ongemak bij zo’n gesprek komt kijken, ach. Zie dat als een leerproces. Sabine: “Wat ik leuk vind op dit specifieke moment in mijn leven is dat ik steeds kwetsbaarder en reflectiever durf te zijn – met alle ongemakkelijkheid van dien overigens. En dat ik milder kan kijken naar de momenten waarop het me nog niet lukt. Ik heb nog een lange weg te gaan daarin.”

Tot slot wil ze nog twee tips meegeven als het gaat om de kracht van positieve seksualiteit: “In mijn boek nodig ik de lezer vaak uit om te reflecteren op diens eigen seksuele ontwikkeling en de invloed daarvan op diens denkbeelden. Sla die oefeningen niet over! Hoe meer je die oefeningen zelf aan durft te gaan, hoe eerlijker je jongeren kunt begeleiden. Verder hoor ik vaak als argument om gesprekken over seksualiteit met jongeren uit de weg gaan: ‘Ja, maar dan gaan ze giechelen’. Mijn tip: Laat ze lekker giechelen! Ze lachen je niet uit en het is ook geen teken dat ze het onderwerp niet serieus nemen. Het ís ook gewoon een spannend en leuk onderwerp. En door het gegiechel heen spitsen ze heus wel hun oren en draagt jouw boodschap bij aan de positieve blauwdruk van hun verdere seksuele leven. Eervol toch?”

 

Sabines boek ‘De kracht van positieve seksualiteit’ is nu verkrijgbaar bij Van Duuren Media of via de boekhandel.

Begin 2023 was Sabine gasthoofdredacteur van Vlam-magazine nr. 1-2023 (Geprint en Digitaal nog te verkrijgen via de webshop van Vlam). In dit nummer vind je ook een groot interview met haar.

Door Fabriek69 & Vlam Magazine

Foto van Sabine door fotograaf Roderique Arisiaman

 

Dat begrepen worden niet vanzelfsprekend is werd mij door Jody weer heel erg duidelijk. Jody zie ik sinds een aantal maanden en zij is gediagnosticeerd met TOS, een taalontwikkelingsstoornis. Inmiddels 5 jaar oud is de wereld voor haar zo moeilijk te begrijpen en vindt zij het zo moeilijk om de wereld duidelijk te maken wat er in haar doorgaat.

Jody en haar ouders maken mij er wel heel erg bewust van dat het gebruik van taal vaak zo belangrijk is in onze communicatie en de rol in je begrepen voelen.

Taalontwikkeling is niet voor ieder mens vanzelfsprekend

Van dichtbij merk ik ook al dat het anders kan zijn. Mijn dochter werkt zich een slag in de rondte. Maar ik merk het aan haar. Ze kan de juiste spelling niet aanvoelen. Meervoud? ‘Grabbelen’ wordt ‘grabelen’ in haar sinterklaasgedicht. En ze ziet het echt niet als ik het haar vraag nog eens te lezen. Een boekpresentatie doen? Weken is ze bezig zichzelf een weg te worstelen door een boek.

Zelf verslond ik boeken op die leeftijd. Bij de bibliotheek kenden ze me. Was ik weer om een nieuwe stempelkaart voor de kinderjury in te leveren en een cadeautje uit de mand te mogen zoeken. In groep 7 bijna alle boeken van de jeugdafdeling verslonden. Voor mij destijds vanzelfsprekend.

Mijn dochter krijgt het een stuk meer voor haar kiezen. Op school is begrijpend lezen nu eenmaal een enorm belangrijk vak. En dus worstelt ze zichzelf met onze stimulans er doorheen.

Wanneer de wereld abracadabra is

Dit is echter niet te vergelijken met de situatie van Jody. Woorden zijn abracadabra voor hoor. Begrip en begrijpen komt mondjesmaat op gang.

Maar ze is onbegrepen door haar ouders. En begreep haar ouders ook niet. Een enorm moeilijke start van haar jonge leven. Het raakt me als ik me realiseer hoe alleen ze zich zal voelen in haar jonge leven.

In het begin hebben Jody’s ouders veel hulp gevraagd en werden zij niet gehoord. Ook zij werden niet begrepen.  Wellicht in een hokje geplaatst vanwege hun voorgeschiedenis. En ook zij stonden door onbegrip alleen. Uiteindelijk kregen zij hulp waarbij zij tegelijkertijd moeite hadden vertrouwen te krijgen. Ze kwamen van ver. Een verleden van kindermishandeling en misbruik in hun jeugd. Iets waar nooit echt naar gevraagd werd, maar van enorme invloed is op de vraag die zij hebben voor hun kind. Samen hebben we de woorden gegeven aan het verleden en de invloed op het hier-en-nu. De traumabehandeling zal een volgende stap zijn.

Jody is ook enorm begaafd. Door haar snelle denken en haar creativiteit bedenkt ze de mooiste spellen. Door haar scherpe kijken dringen haar ogen door je heen. Taal is niet alles. Dat is een belangrijke les voor me.

De start van nieuw begrip

En Jody heeft wel het geluk dat zij ouders heeft die graag de verbinding met haar willen kunnen maken, zich in willen spannen haar te begrijpen en te begeleiden. Die hulp vragen. Ondanks alle moeilijke ervaringen uit hun eigen jeugd en de enorme kwetsbaarheid die het van hen vraagt. Zij willen leren dat wel te doen wat zij zelf zo gemist hebben.

Kinderen als Jody en hun ouders zijn de reden dat ik het werk doe wat ik doe. Ik ben dankbaar voor de lessen en het nieuwe bewustzijn wat door hen ontstaat. Het belang van begrip weer zo duidelijk maakt. Zeker wanneer het niet vanzelfsprekend is dat je het krijgt. Maar ook: welke uitdaging je ook hebt, iedere ouder die zich inspant het schijnbaar onmogelijke mogelijk te maken omdat hun kind het nodig heeft, verdient steun en empathie. Het vergt moed voor ouders dit te doen. Maar als die gevonden wordt ontstaat een kans een verandering teweeg te brengen die de rest van het leven van betekenis is. Daar draag ik graag mijn steentje aan bij.

 

Kirsten van Fabriek69 werkt ook nog als gezinscoach in de regio IJsselland. Haar praktijkervaring in het werken met de gezinnen uit haar huidige werk en haar vorige banen (o.a. Wijkteams, coördinatie huiselijk geweld en kindermishandeling en Veilig Thuis) neemt zij mee in de trainingen voor Fabriek69. 

 

Meer verdieping in het werken met gezinnen waarbij sprake is van (vermoedens van) huiselijk geweld en kindermishandeling? Kijk dan eens in onze agenda of bekijk de 3-daagse masterclass Kindermishandeling & Huiselijk Geweld met boeiende sprekers en op een prachtige lokatie.

 

Seksueel experimenteren: ontdekken wie je bent en wat je wel of niet fijn vindt.

Ik zat op de kleuterschool bij juffrouw Ria. Juffrouw Ria was vroeger non geweest. Ze was lief. Als je naar het toilet moest dan moest je een bol om je nek doen zodat ze wist dat er iemand uit de klas was. In mijn klas zat Jopie. Jopie kwam zoals ze dat nu zouden zeggen uit een sociaal zwak milieu. Jopie was een stoere jongen die nergens bang voor leek te zijn. Ik vond hem geweldig. Als we samen in de poppenhoek speelden, kreeg ik kriebels in mijn buik. In die poppenhoek speelden we vader en moedertje. Jopie moest natuurlijk aan het werk en toen hij de deur uit ging, gaven we elkaar een kus op de mond. Dat vond juffrouw Ria niet een al te best idee. Dus dat mochten we noooooit meer doen. Helemaal begrijpen deden we het niet en we vonden het wel jammer, want het was wel een fijn gevoel, die kus op de mond.

 

Toverpiemel

Ergens in klas 5 van de lagere school werd ik helemaal verliefd op een Job. Hand in hand struinden we na schooltijd over de straten. We speelden verstoppertje, bouwden hutten, fietsten samen naar plekken die voor ons verboden waren. Van Job kreeg ik kriebels in mijn buik en het bleef bij een zoentje op de wang. Ik was op Job. Zoals we dat noemde in die tijd.

Jongens zijn spannend, vond ik. Zo ging ik ook een keer met een jongen naar de wc. Met Rob. Die zei ‘weet je dat ik kan toveren met mijn piemel?’ ‘Nee,’ zei ik, ‘hoe dan?’ ‘Zal ik het laten zien?’ Ja, dat wilde ik wel. Hij liet mij zijn piemel zien en ook zijn eikel. Maar het meest fascinerende vond ik wel dat hij stijf werd. Heel spannend. Dat had ik nog nooit bij een jongen gezien. Gelukkig heeft niemand ons betrapt op de wc.

Op vakantie in Ameland samen met mijn ouders werd ik helemaal verliefd op de zoon van de eigenaar van de camping, Guy. Guy was een paar jaar ouder dan ik en hij leerde mij tongzoenen. Het tongzoenen vond ik niks maar spannend was het wel, en leuk.

Sprookje

En opeens werd ik, zoals zoveel meiden, ongesteld. Een hele verandering in het leven van een meisje.
Inmiddels was ik 15 jaar en werkte ik in de supermarkt. Heel gezellig en keten met de andere vakkenvullers. Eén van de vakkenvullers was Roel. Ik werd helemaal verliefd op Roel. Maar helaas … Roel vond mannen leuker.

16 jaar, met alle vrouwelijke vormen die daarbij horen. Ik werkte in een zorginstelling en daar maakte ik schoon. Ik zie me nog staan, leunend op de dweil en kijkend naar de tv. Daar kwam ze dan, Lady Di. Ze liep de prachtige St Paul’s Cathedral in Londen binnen. Een fantastische jurk met een hele lange sleep. Wat was ze mooi. Ademloos keek ik naar haar. Het sprookjeshuwelijk van de eeuw. Lady Di trouwde met een echte prins. Ik had net twee dagen verkering en zag ons ook al zo naar het altaar gaan. Ik kon er geen genoeg van krijgen om daar over te dagdromen, want, ja wie wil dat nou niet? Trouwen met een echte droomprins. Natuurlijk wist ik nog niet dat het eigenlijk een grote poppenkast was. Mijn verkering hield geen stand. Er kwamen meerdere verkeringen, met uitgebreide seksuele ervaringen en uiteindelijk een huwelijk met kinderen, een carrière en het ouder worden.

Niet klats boem

Dit alles noemen we ook wel een seksuele carrière. Deze seksuele carrière maakt iedereen door. Die is ook belangrijk voor het aangaan van gezonde seksuele relaties. Een seksuele carrière loopt heel vaak in een bepaald patroon, of er moet iets ergs als seksueel misbruik hebben plaatsgevonden.

Jongeren hebben niet gelijk klats boem geslachtsgemeenschap, daar gaan vaak stappen aan vooraf. Daarom is experimenteren voor kinderen en jongeren ook zo belangrijk. Het is ontdekken wie je bent, en wat je wel en niet fijn vindt.

Pedagogisch passend

Binnen ons werk hoor ik vaak de vraag “maar wanneer weet je nou of seksueel gedrag wel gezond is en of het past bij de leeftijd van een kind of jongere?” Iedereen voelt aan z’n theewater dat de reactie van juffrouw Ria niet de beste pedagogische manier is. Maar ja hoe dan wel?

Met het Vlaggensysteem van Sensoa uit België! Het Vlaggensysteem is een methodiek die jou, als professional, helpt om seksueel gedrag bij kinderen en jongeren objectief te beoordelen en er een passende pedagogische reactie op te geven.

Wil je leren om met het Vlaggensysteem te werken? Geef je dan op voor een training.

De eerstvolgende kans is al op maandag 20 september 2022, in Amersfoort

 

Christel van der Horst

Tegenover mij zitten twee vrouwen mevrouw Rooks en Christa, moeder en zus van Joop. Rode wangen hebben ze en geheel op hun gemak zijn ze nog niet. Ik ben trots, trots op deze twee mooie mensen die in een lang proces hebben geleerd eigen normen en waarden aan de kant te zetten voor hun zoon en broer Joop.

Ruim een jaar geleden raakte ik betrokken bij Joop. Er had zich een incident voorgedaan en Joop was met de politie in aanraking gekomen. Dit gebeurde op de wallen in Amsterdam. Familie en begeleiders waren even lamgeslagen. Niemand wist dat Joop hier kwam. Eigenlijk wilde Joop al lang een vriendin maar dat lukte niet, voor Joop was de stap naar een prostituee dan ook een logische. Joop een grote, forse en lange man met een lichte verstandelijke beperking en autisme ging op zoek naar vrouwen met grote borsten.

Hij was al eens vaker geweest ook wel eens naar Utrecht en dat was altijd goed gegaan. Ditmaal was de dame die hij altijd bezocht er niet. Hij ging op zoek naar iemand anders die aan zijn eisen voldeed, een vrouw met grote maar “echte borsten”.
Hij zag een vrouw die op het eerste oog leek te voldoen aan de eis. Joop vroeg haar of de borsten wel echt waren, dat was voor hem immers een pre. De vrouw vertelde dat dit zo was. Joop twijfelde en vond dat hij wel eerst even mocht voelen, hij wilde immers wel waar voor zijn geld. Maar ja…. dat is niet de bedoeling, Joop was niet op de hoogte van de (ongeschreven) regels, vond het oneerlijk en werd heel erg boos….

Gelukkig werd het de politie duidelijk dat ze hier te maken hadden met een man met een beperking. Joop zat niet lang vast, maar had wel begeleiding nodig.

Moeder en zus waren er fel op tegen dat Joop deze dames bezocht en verboden het hem direct. Joop was het er niet mee eens, maar wilde zijn moeder en zus ook niet tegenspreken. Een lang proces volgende. Gesprekken, voorlichting, wensen van alle partijen op tafel, hulpmiddelen een seksverzorgende tot uiteindelijk een fijn escorthuis waar Joop zijn draai kon vinden en wij goed contact mee konden houden.

Het is niet niks als iemand die zo dicht bij je staat iets doet wat total niet strookt met jou normen en waarden. Ook voor Joop is het niet makkelijk als iemand anders jou iets probeert op te leggen wat niet overeenkomt met jou wensen en behoefte. Hard werken dus voor beide partijen.

En wat hebben ze dat samen goed gedaan!

Trots ☺

Ben jij opzoek naar meer ondersteuning voor mensen met een beperking? Neem dan gerust contact met ons op!